Online Psikoterapi

Ruh sağlığı desteği aramaya karar vermek, çoğu insan için bu sürecin en zor adımıdır. Bir de buna şehirlerarası yol, trafik, iş izni ya da “beni gören olur mu” kaygısı eklendiğinde, karar tamamen ertelenebiliyor. Görüntülü görüşme bu engellerin bir kısmını ortadan kaldırıyor.

Bu sayfada uzaktan görüşmenin nasıl yürüdüğünü, kimler için uygun olduğunu ve — belki daha önemlisi — kimler için uygun olmadığını anlatıyorum.

Online görüşme kimler için uygun

Uzaktan görüşme, aşağıdaki durumlarda yüz yüze görüşmeye yakın bir işlevsellik sağlar:

1. Anksiyete bozuklukları, panik bozukluk, sosyal kaygı
2. Depresyon ve uzamış mutsuzluk
3. Sanal kumar ve bahis bağımlılığı (aşağıda ayrı bölüm var)
4. Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) takibi
5. Takıntı ve zorlantı belirtileri (OKB)
6. Yas süreci ve travma sonrası belirtiler
7. Daha önce tanı almış, stabil seyreden tabloların düzenli takibi
8. Yurt dışında yaşayan ve Türkçe görüşmek isteyen kişiler

Online görüşmenin uygun olmadığı durumlar

Bunu baştan yazmayı tercih ediyorum, çünkü herkese uyduğunu söyleyen bir hizmetin gerçekçi olmadığını düşünüyorum.

Acil ve riskli tablolar. İlki budur, kendine ya da bir başkasına zarar verme riski taşıyan durumlarda uzaktan görüşme uygun değildir; en yakın acil servise başvurulmalı ya da 112 aranmalıdır.
Psikotik tablolar ve ağır manik dönemler. Bu durumlarda değerlendirme ve tedavi yüz yüze yürütülmelidir.
Madde veya alkol yoksunluğu. Tıbbi izlem gerektiren, belirtiler çok şiddetli ise bir kurum çatısında tedavinin düzenlenmesi gereken tablolardır.
İlk kez ağır bir tablonun değerlendirileceği durumlar. Nörolojik muayene, laboratuvar tetkiki ya da fizik muayene gerekebilecek her durumda yüz yüze görüşme gerekir. Bu uygulamalar ayırıcı tanıda önemli bir yer barındırır.
Çocuk hastalar. Erişkinlerle çalışıyorum.
Ortamın uygun olmadığı kişiler. Görüşmeyi bölünmeden, kimsenin duymayacağı bir ortamda yapamayacak durumda olmak. Arabada, iş yerinde ya da evde bir başkasının yanında yapılan görüşme, terapiyi işlevsiz kılar.

Görüşme sırasında tablonun uzaktan yürütülmeye uygun olmadığını değerlendirirsem, bunu size söyler ve yüz yüze görüşmeye ya da uygun bir merkeze yönlendiririm.

Sanal kumar ve bahis bağımlılığında uzaktan görüşme

Sanal kumar bağımlılığında uzaktan görüşmenin özel bir yeri var.

Bahis oynayan kişilerin büyük bölümü genç erişkin erkekler ve muayenehaneye adım atmaya en dirençli gruplardan biri. Utanç duygusu, “benim iradem yeter” düşüncesi ve tanınma korkusu, başvuruyu aylarca geciktiriyor. Görüntülü görüşme çoğu zaman ilk teması mümkün kılan şey oluyor.

İkinci bir nokta daha var: bu kişiler zaten telefonlarıyla yaşıyorlar. Onları fiziksel bir mekâna getirmek, çoğu zaman sürecin en zor kısmı.

Görüşmelerde ele aldığım başlıklar:

• Oynama dürtüsünün geldiği anlarda ne yapılacağı
• Erişimin fiilen nasıl kısıtlanacağı
• Borcun ve mali kontrolün nasıl yönetileceği
• Aileyi sürece nasıl dahil edeceğimiz
• Eşlik eden depresyon, anksiyete ya da dikkat sorunlarının değerlendirilmesi

Yakınının kumar sorunu nedeniyle başvuranlar için de görüşme yapıyorum. Kişinin kendisi gelmeyi reddettiğinde, süreç çoğu zaman yakınıyla başlar. Bu konuda ayrıntılı bilgi için kumar bağımlılığı ve aile rehberi sayfalarına bakabilirsiniz.

Yurt dışından görüşme

Almanya, Hollanda, İsviçre, Avusturya ve ABD başta olmak üzere yurt dışında yaşayan hastalar ile de görüşüyorum.

Bunun tek nedeni Türkçe’nin sağladığı avantaj değil. Duyguları anadilde anlatmak, terapötik çalışmanın niteliğini doğrudan etkiler. Yaşadığı ülkenin dilinde akıcı konuşan kişiler bile, çocukluğuna ve aile ilişkilerine dair konuları anlatırken çoğu zaman Türkçeye dönmek ister.

Pratik konular:

Saat farkı: Türkiye saati ile 10:00 – 19:00 aralığında görüşmeler yapıyorum, bu zaman aralığı Avrupa başta olmak üzere ABD ve Kanada gibi uzak ülkelerle de görüşme yapmayı mümkün kılıyor.
İlaç: Türkiye’den düzenlenen bir reçete yurt dışındaki eczanelerde geçerli değildir. Yurt dışında yaşayan ve ilaç tedavisi gereken danışanlarda, bulunduğunuz ülkedeki hekimle iş birliği içinde ilerlemek gerekir. Bu durumu görüşmede birlikte değerlendiririz. Genellikle buradan düzenleyeceğimiz bir raporun oradaki hekimler tarafından dikkate alındığını görüyorum.
Acil durum: Acil bir tablo geliştiğinde bulunduğunuz yerleşim yerinin acil servisine başvurmanız gerekir. Uzaktan görüşme, acil müdahalenin yerini tutmaz.

Görüşme nasıl yapılıyor

Platform: Genellikle Google meet kullanıyorum, zoom ve whatsapp’da tercih edebiliyoruz.
Süre: Görüşmeler 45-60 dakikadır.
Sıklık: Sıklığı birlikte belirliyoruz. Genellikle başlangıçta daha sık, süreç oturdukça daha seyrek görüşürüz.
Hazırlık: Sessiz, bölünmeyeceğiniz ve kimsenin duymayacağı bir ortam gerekir. Kulaklık kullanmanızı öneririm. Daha önce kullandığınız ilaçların adlarını ve varsa tetkik sonuçlarınızı yanınızda bulundurmanız işimizi kolaylaştırır.
Randevu: İletişim sayfası ve WhatsApp.

Gizlilik ve veri güvenliği

Görüşmeler kaydedilmez.
Görüşmeyi izole ve sesin dışarı çıkmadığı bir odadan yürütürüm.
Hekimin sır saklama yükümlülüğü, görüntülü görüşmede de yüz yüze görüşmedekiyle aynıdır.

Sizin tarafınızda görüşmeyi duyabilecek üçüncü bir kişi varsa bunu bana bildirmeniz gerekir; ben de kendi tarafımda böyle bir durum olursa size bildiririm.

Kişisel verilerinizin işlenmesine dair bilgilendirme metni için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.

İlk görüşmede ne oluyor

İlk görüşme tanışma görüşmesi değil, değerlendirme görüşmesidir.

Şikâyetlerinizin ne zaman başladığını, nasıl seyrettiğini, günlük hayatınızı nasıl etkilediğini konuşuruz. Geçmiş tedavileri, kullandığınız ilaçları, bedensel hastalıklarınızı ve aile öykünüzü sorarım. Uyku, iştah, alkol ve madde kullanımı, kumar ve bahis gibi başlıklara özellikle bakarım — çünkü bunlar sıklıkla birlikte gider ve çoğu zaman sorulmadan söylenmez.

Görüşmenin sonunda size şunları söylerim: elimdeki bilgiyle nasıl bir tablo düşündüğümü, hangi seçeneklerin olduğunu, uzaktan devam etmenin uygun olup olmadığını ve yaklaşık olarak nasıl bir süreç beklediğimizi.

Bir görüşmede her şeyi çözmek mümkün değildir. Ama ilk görüşmeden çıkarken ne olduğuna ve ne yapılacağına dair bir fikriniz olması gerekir.

Uzaktan görüşme yüz yüze kadar etkili mi

Dürüst cevap: bazı durumlarda evet, her durumda değil.

Video görüşmeyle yürütülen bilişsel davranışçı terapinin depresyon ve anksiyete bozukluklarında yüz yüze terapiye yakın sonuçlar verdiğine dair iyi düzeyde araştırma verisi var.

Buna karşılık bu veri, her tanı ve her terapi biçimi için aynı ağırlıkta değildir. Fizik muayene, gözlem ya da ilaç yan etkilerinin yakından izlenmesi gereken durumlarda yüz yüze görüşmenin yerini tutmaz.

Terapötik ilişkinin uzaktan da kurulabildiğini gösteren çalışmalar var; ancak bunun yüz yüzeden daha hızlı ya da daha güçlü kurulduğu iddiası, elimizdeki verinin söylediğinden fazlasıdır.

Kısacası: uzaktan görüşme bir imkândır, her tabloya uyan bir çözüm değildir.